rozmiar czcionki A A A
czytano 3715 razy

Określanie wartości diagnostycznej cz. I

 

Dotychczas w literaturze krajowej było niewiele oficjalnie opublikowanych danych odnoszących się do dokładności metody badań osmologicznych i liczby błędów popełnianych przez psy w trakcie identyfikacji zapachów. Brak możliwości dotarcia do krajowych badań naukowych (lub brak takich badań w ogóle) rodził konieczność poszukiwania doniesień na ten temat w literaturze zagranicznej. Przy czym doniesienia zagraniczne z reguły wykorzystywano na poparcie tezy o niskiej wartości diagnostycznej tego typu badań[1]. Co prawda z literatury zagranicznej[2] mógłby wynikać wysoki odsetek błędnych wskazań przez psy, to jednak cytowanych badań zagranicznych nie można bezkrytycznie odnosić do metodyki realizowanych badań osmologicznych w naszym kraju. Z jednej strony badania te różnią się między sobą (w zakresie metodyki ich prowadzenia), a z drugiej strony odnoszą się one do różnych i pojedynczych, lecz oderwanych najczęściej od realiów procesowych, układów eksperymentalnych.

A oto kilka przykładów badań eksperymentalnych zmierzających do wyznaczenia wartości diagnostycznej identyfikacji osmologicznej:

Brisbin i Austad[3] w 1991 r. w warunkach dalekich od procesowego kontekstu wykazali, że psy rozpoznawały prawidłowo w 93,1%30 sekund. Badania prowadzono po upływie 24 godzin od naniesienia śladów na kształtowniki. Ślady były testowane w ciągu selekcyjnym na tle materiałów nie zawierających żadnego zapachu. W badaniach śladów pobranych również z dłoni przewodników psów na tle materiałów zawierających zapachy innych osób, psy uzyskały 75,7% reakcji pozytywnych. Przeprowadzone testy dały wyniki odbiegające od przypadkowości z prawdopodobieństwem równym odpowiednio 0,001 i 0,01 - czyli istotnym statystycznie.

Settle i współpracownicy[4] w 1994 r., w jednym z przeprowadzonych eksperymentów, pobierali ślady zapachowe na bawełniane pochłaniacze. Materiały pobierano z różnych części ciała przez okres 30 minut. Zabezpieczone materiały od osób przechowywano w słoikach przez okres 2-4 dni, zanim przystąpiono do eksperymentów. W drugim zaś doświadczeniu materiały zapachowe pobierano od osób na stalowe kształtowniki przez okres 5 minut. Autorzy ci otrzymali 80 % poprawnych reakcji w pierwszym eksperymencie i 85 % w drugim. Prawdopodobieństwo przypadkowości w obu eksperymentach, przy ciągu selekcyjnym złożonym z sześciu stanowisk, było mniejsze niż 0,001 - również istotnym statystycznie.

Gorsze wyniki w zakresie poprawnych identyfikacji w tym samym roku otrzymali Schoon i De Bruin[5]. Pobierali oni materiały zapachowe od osób na metalowe kształtowniki przez okres 3 minut. Eksperyment wykonywali tego samego dnia, co pobranie materiałów zapachowych. Na podstawie przeprowadzonych eksperymentów wykazali 75% poprawnych identyfikacji w odniesieniu do materiałów pobranych od osób, które były wcześniej dobrze znane psom, 67% poprawnych identyfikacji w odniesieniu do materiałów często wykorzystywanych w eksperymentach oraz zaledwie 25% poprawnych odpowiedzi w odniesieniu do materiałów pobranych od osób zupełnie psom nieznanych. O czym świadczą powyższe wyniki? Na pewno o dobrej „pamięci węchowej" psów i być może o postawieniu psom wymagań przekraczających ich możliwości lub też o zastosowaniu układów eksperymentalnych, nie do końca zgodnych z wypracowanymi u nich (w wyniku tresury) odruchami warunkowania instrumentalnego.

Ciąg dalszy w części II ...



[1] Wójcikiewicz J.: Glosa do wyroku Sądu Najwyższego...- op. cit., także: Widacki J.: Kilka uwag o identyfikacji zapachów ludzkich przez psa na użytek procesu karnego, „Palestra" 1998, nr 11-12/98, s. 102-108, także: Kryminalistyka - praca zbiorowa pod red. Widackiego J., Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 1999.

[2] Schoon G.A.A., De Bruin J.C.: The ability of dogs to recognize and cross-match human odours, Forensic Science International 69 (1994), s. 111-118; także: Schoon G.A.A.: A First Assessment of the Reliability of an Improved Scent Identification Line-up, Jorurnal of Forensic Sciences 1998; (1), s.70-75.

[3] Brisbin jr. L., Austad S. N.: Testing the individual odour theory of canine olfaction, „Animal Behaviour" 1991, 42, 63 - 69.

[4] Settle R.H., Sommerville B.A., McCormick J., Broom D.: Human scent matching using specially trained dogs, „Animal Behaviour" 1994, 48, s. 1443-1448;

[5] Schoon G.A.A., De Bruin J.C.: The ability of dogs to recognize and cross-match human odours, Forensic Science International 69 (1994), s. 111-118.

 

Zakaz kopiowania, rozpowszechniania części lub całości bez zgody redakcji OSMOLOGIA.WORTALE.NET.


Dodaj swój komentarz

Pod przeczytanym artykułem można dodawać komentarze. Jednak jeśli komentarz nie będzie dotyczył przeczytanego materiału nie zostanie on dodany przez administratora.

Jeśli chcesz się podzielić swoimi uwagami na temat strony lub napisać do nas w innych sprawach,
skorzystaj z formularza.


Imię:
Treść komentarza:


Przepisz kod z obrazka:

wartość diagnostyczna

Wszelkie prawa zastrzeżone © YES24.PL - Tworzenie stron WWW | System CMS | Wortale tematyczne | mapa witryny | login